Vestibüler Rehabilitasyon (Vertigo)

Tanım

Vestibüler rehabilitasyon, iç kulaktaki denge organının (vestibüler sistem) bozulmasına bağlı gelişen baş dönmesi (vertigo), dengesizlik ve düşme hislerinin tedavisine yönelik özel bir fizyoterapi yaklaşımıdır. Denge sistemimiz; iç kulak, gözler ve vücudumuzun konum duyusunun uyumlu çalışmasıyla sağlanır. Bu uyumun bozulması baş dönmesine yol açar.

En sık görülen nedenlerden biri, iç kulaktaki kristallerin yer değiştirmesiyle oluşan BPPV (iyi huylu pozisyonel vertigo)'dur. Bunun yanında vestibüler nörit, denge kaybı ve merkezi kaynaklı dengesizlikler de bu kapsamda değerlendirilir. Doğru değerlendirme ve kişiye özel bir programla birçok vakada belirgin rahatlama sağlanabilir.

Belirtileri

• Baş dönmesi (vertigo) — çevrenin veya kendinin döndüğü hissi.
• Dengesizlik — özellikle ayakta dururken ve yürürken düşecekmiş gibi hissetme.
• Baş hareketleriyle tetiklenen dönme — yatağa uzanma, dönme veya yukarı bakma sırasında artan şikayet.
• Bulantı ve kusma hissi.
• Bulanık görme veya odaklanmada güçlük.
• Yürürken güvensizlik ve düşme korkusu.

Rehabilitasyon Yaklaşımı

Vestibüler rehabilitasyonun temeli, beynin denge sistemini yeniden düzenleme (adaptasyon) yeteneğine dayanır. BPPV kaynaklı durumlarda yer değiştiren kristalleri doğru konuma getirmeye yönelik özel repozisyon manevraları uygulanır. Bunun yanında göz-baş koordinasyonu, denge ve alışma (habituasyon) egzersizleriyle beyin yeniden eğitilir. Programın kişiye özel planlanması ve düzenli uygulanması sonucu büyük ölçüde belirler.

Biz Ne Yapıyoruz?

Öncelikle doktorumuz baş dönmesinin kaynağını anlamak için detaylı bir değerlendirme yapıyor; şikayetin ne zaman, hangi hareketlerle ortaya çıktığını, denge ve göz hareketlerini inceliyor ve uygun tedavi yolunu belirliyor. Bizim için önemli olan şikayetin gerçek nedenini doğru tespit etmektir; çünkü hastalık yoktur, hasta vardır.

Değerlendirme BPPV'yi işaret ediyorsa, iç kulaktaki kristalleri doğru konuma getirmeye yönelik kişiye özel repozisyon manevralarını dikkatli ve güvenli bir şekilde uyguluyoruz. Birçok vakada bu manevralarla belirgin rahatlama sağlanabilmektedir.

Ardından alanında uzman fizyoterapistlerimiz kişiye özel bir vestibüler egzersiz programı hazırlıyor. Göz-baş koordinasyonu, denge ve alışma egzersizleriyle beynin denge sistemine yeniden uyum sağlamasını amaçlıyoruz. Egzersizleri kişinin toleransına göre dozluyor, düşme güvenliğini gözetiyoruz.

Süreci evde de sürdürebilmeniz için kişiye özel bir ev programı düzenliyor, günlük yaşamda dikkat edilmesi gerekenler konusunda bilgilendiriyoruz. Düzenli takip ve kontrollerle programı güncelliyor; bütüncül ve sabırlı bir yaklaşımla baş dönmesini azaltmayı ve dengeli, güvenli bir hareketi yeniden kazandırmayı amaçlıyoruz.