Tanım
Rotatör manşet, üst kol kemiğinizin (humerus) başını omuz kapsülünde tutan kas ve tendonlardan oluşur. Rotatör manşet kasları supraspinatus, infraspinatus, teres minör, subskapularis olmak üzere 4 adettir. Bu kaslar kolunuzu baş üstüne kaldırmanıza ve döndürmenize yardımcı olur.
Genellikle günlük kullanımdan kaynaklanan ve tekrarlayıcı kolun baş seviyesinin üzerindeki hareketlerle aşınma ve yıpranma sonucu rotatör manşet yırtıkları oluşabileceği gibi, gençlerde ve sporcularda ani bir harekette de oluşabilir.
Nedenleri
Rotatör manşet yaralanmaları yaygın bir omuz ağrısı sebebidir. Bunların nedenleri arasında;
YAŞ: Yaş ilerlemesiyle birlikte bütün kaslarda olduğu gibi rotatör cuff kasları da travmaya daha açık hale gelir. Yaşlandıkça omuz kemiklerinde meydana gelen kemik çıkıntıları da kaslarda yırtığa neden olabilir.
TEKRARLAYICI HAREKET: Özellikle kolunuzu başınızın üzerine kaldırmanızı gerektiren tekrarlayıcı hareketler yapmayı gerektiren işleri olan işlerde rotator manşet yırtıkları gerçekleşir. Örneğin ressamlar ve marangozlar gibi meslek grupları, beyzbol, tenis, kürek çekme ve halter gibi sporlarla uğraşan insanlarda daha sık rastlanır.
TRAVMA YIRTIKLARI: Uzattığınız kolunuzun üzerine düşerseniz veya çok ağır bir şeyi ani bir hareketle kaldırırsanız rotator manşet kaslarında yırtık meydana gelebilir.
Belirtileri
- Rotator manşet yırtılmalarının en yaygın semptomları şunlardır:
- İstirahatte ve geceleri özellikle etkilenen omuz üzerine yatarken ağrı
- Kolunuzu kaldırırken ve indirirken, özellikle kolumuzu başın üzerine kaldırmamızı gerektiren hareketlerde ağrı
- Kolunuzu kaldırırken ve döndürürken hissedilen kas güçsüzlüğü
- Omuz hareketleri sırasında duyulan tıkırtılar, klik sesleri
- Omuz hareketlerinde kısıtlılık
Tanı ve Teşhis
Rotator manşet yırtıkları parsiyel (kısmi) veya tam yırtık şeklinde olabilir. Kısmi yırtıklar cerrahi olmayan metodlara iyi cevap verirken tam yırtıklar cerrahi gerektirebilir. Bunun için detaylı bir muayene gerekmektedir.
Yukarda bahsedilen bulgulardan herhangi biri mevcutsa zaman geçirmeden bir doktora başvurulmalı. Tanı için şikayetleriniz, hastalığın gelişme öyküsü ve detaylı bir fiziksel muayene ön bilgi için yeterli olur.
Röntgen kemik çıkıntılarının rotator manşet yırtıklarına sebep olma ihtimalini görebilmek için kullanılır.
MR rotator manşet tendonları gibi yumuşak dokuları daha iyi gösterir. Rotator manşet yırtığının yanı sıra, yırtığın yerini ve boyutunu da bu yöntem ile anlamak mümkündür.
Tedavi
Rotator manşet yırtıkları ağrıya rağmen tedavi edilmediğinde zamanla büyüyebilir. Bu nedenle uygun tedavi metodu geç kalınmadan denenmelidir. Tedavi veya cerrahi kararında yaş, aktivite seviyesi, genel sağlık durumu ve yırtığın boyutu önemlidir. Yaralanma zamanına yakın bir zamanda yapılan cerrahinin daha sonra yapılan cerrahi girişimlere göre daha iyi sonuç verdiğini gösteren bir kanıt yoktur. Bu nedenler birçok doktor rotator manşet yırtıklarının öncelikle fizik tedavi ve diğer cerrahi olmayan tedavilerle tedavisini önermektedir.
Hastaların yaklaşık %80’inde cerrahi dışındaki tedavi metotları ağrıyı hafifletir ve omuzdaki işlevi iyileştirir.
Ameliyatsız tedavi seçenekleri şunlardır:
Dinlenmek: Tam olmayan ve tekrarlı kullanımlara bağlı gelişen yırtıklarda dinlenme şikayetlerin azalmasında yardımcı olabilir. Ayrıca omzunuzu korumaya ve sabit tutmaya yardımcı olması için omuz askısı da bu dönemde önerilebilir.
Aktivite değişikliği: Omuz ağrısına neden olan aktivitelerden kaçınmak şikayetlerin azalmasında ve iyileşme sürecinin hızlanmasında yardımcı olabilir.
Steroid olmayan antienflamatuar ilaçlar ve steroid enjeksiyonları
Güçlendirme egzersizleri ve fizik tedavi: Spesifik hareketler omuz hareketlerini eski haline getirererk güçlenmesine yardım eder. Egzersiz programına esneme hareketleri dahil edilerek hareket kısıtlılığı ortadan kaldırılabilir. Fizik tedavide kullanılan sıcak ve soğuk ajanlar ağrı şikayetini azaltabilir.
Biz Ne Yapıyoruz
Öncelikle omuz şikâyeti ile gelen danışanımıza doktorumuz detaylı fiziksel muayene yapıyor. Cerrahi ihtiyacı olmayan hastaya fizik tedavi programı veriyor.
Kuru iğne uygulaması kaslarda belirlenen ağrı ve gerginliğin olduğu tetik noktalara ilaç ve enjeksiyon olmadan iğne batırılmasını içeren bir yöntemdir. Son yapılan çalışmalar rotator cuff yırtıklarında ağrı şikayeti ve omuz hareketinde kısıtlılık olması durumunda bu bölgeye yapılan kuru iğne ağrı şikayetinde azalma, gergin kaslarda yumuşama ve neticesinde omuz kısıtlılığında açılma sağladığını gösteriyor. Bu nedenle omuzda eklem kısıtlılığını açmak ve ağrı şikayetini azaltmak için doktorumuz kuru iğne (akupunktur) tedavisini uyguluyor.
Fizik tedavi modalitelerinden olan sıcak ve soğuk ajanlarla seans başında kısa süreli bir uygulama yapıyoruz. Amaç bu ajanların dolaşım üzerindeki etkisini kullanarak ağrı şikayetinde azalmayı ve ödemli durumlarda ödemin azalmasını sağlamaktır.
Mobilizasyon uygulaması — eklemlerin gevşemesi ve normal hareket açıklığına ulaşması için düşük hız, değişken şiddette, tekrarlı olarak eklemlere uygulanan hareketlerin bütününü kapsar. Bu hareketler uygun şekilde uygulandığında ağrılarda azalma, gergin kaslarda gevşeme sağlar. Bu nedenle rotator cuff sendromunda fizyoterapistimiz hastaya mobilizasyon uygulamalarını yapıyoruz.
Uygun germe ve güçlendirme egzersizleri ile fizyoterapist kontrolünde ağrı oluşturmayacak şekilde kuvvetlendirme sağlıyoruz. Hareketlerin süresini ve şiddetini fizyoterapist konrolünde arttırarak omuzun daha fazla zarar görmesine engel oluyoruz. Son aşamada kasları iyice kuvvetlendirerek ağrısız ve tamamen açık bir omuz hareket açıklığı amaçlıyoruz.
Kinesiyolojik bantlama yöntemi sporcular tarafından aktif kullanılan bir yöntemdir. Ağrılı durumlarda veya sakatlıklarda kasa aksta destek sağlamak ve stabilite sağlamak amacıyla kullanılan bir metottur. Rotator cuff kaslarının görevi omuz başını yuvasında sabit tutmak ve baş üstü hareketlere katılmaktır. Rotator cuff yaralanmalarında kasa doğru yöntem ile yapılan sporcu bantlaması kasa binen yükü azaltarak stabilizasyonu sağlar. Bu sayede kasın iyileşme sürecini hızlandırır. Bizde seanslarımızı sporcu bantlaması ile bitiriyoruz. Bu şekilde tedavi saati dışındaki sürelerde kasa ekstra binen yükü azaltarak iyileşme sürecini destekliyor ve hasarın büyümesine engel oluyoruz.
Tamamen manuel terapi odaklı yaklaşımımızla maksimum verimi sağlayarak daha hızlı ve daha kaliteli bir iyileşme sağlıyoruz.