Tanım

Romatoid artrit; bağışıklık sisteminin kendi eklem dokularına saldırdığı, kronik ve iltihabi bir romatizmal hastalıktır. Genellikle el, bilek ve parmak eklemleri gibi küçük eklemleri simetrik olarak, yani her iki tarafı birden tutar. Zamanla eklemlerde ağrı, şişlik, tutukluk ve ilerleyen dönemde şekil bozuklukları görülebilir.

Romatoid artritin tıbbi tedavisi romatoloji hekimi tarafından yürütülür. Fizyoterapi ise bu tedaviye eşlik ederek ağrıyı yönetmeyi, eklem hareketliliğini korumayı ve kişinin günlük yaşam kalitesini yükseltmeyi amaçlar. Biz süreci bütüncül bir yaklaşımla, ilaç tedavisini destekleyecek şekilde ele alırız.

Nedenleri

Hastalığın kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, ortaya çıkışında rol oynadığı düşünülen faktörler:

Otoimmün süreç — bağışıklık sisteminin eklem zarına (sinovyum) yanlışlıkla saldırması.
Genetik yatkınlık — ailede romatizmal hastalık öyküsünün bulunması.
Cinsiyet ve yaş — kadınlarda ve orta yaş döneminde daha sık görülmesi.
Çevresel faktörler — sigara gibi alışkanlıkların riski artırdığının düşünülmesi.
Hormonal ve enfeksiyonel etkenler — tetikleyici olabileceği öne sürülen faktörler.

Belirtileri

Romatoid artritin sık görülen belirtileri:

Eklemlerde, özellikle her iki tarafta simetrik ağrı ve şişlik
Özellikle sabahları belirginleşen ve uzun süren eklem tutukluğu
Etkilenen eklemlerde ısı artışı ve hassasiyet
Hareket açıklığında azalma ve kavrama gücünde zayıflama
Halsizlik, yorgunluk ve genel bir kırgınlık hissi
İlerleyen dönemde eklemlerde şekil bozuklukları

Tanı ve Teşhis

Romatoid artrit tanısı hekimin ayrıntılı öyküsü, fiziksel muayenesi ve laboratuvar bulgularının birlikte değerlendirilmesiyle konur. Muayenede eklemlerdeki şişlik, hassasiyet, tutukluk ve simetrik tutulum incelenir.

Kan tetkikleri (romatoid faktör, anti-CCP, sedimentasyon ve CRP gibi iltihap belirteçleri) tabloyu tamamlar; röntgen ve gerektiğinde MR eklem hasarını gösterir. Biz fizyoterapi sürecinde de fiziksel muayeneyi esas alırız; her seansta eklemin güncel durumunu değerlendirerek uygulamayı hastanın o günkü toleransına göre ayarlarız.

Tedavi

Romatoid artritte tedavi çok yönlüdür ve ilaç tedavisi hekim tarafından yürütülür. Fizyoterapi bu tedaviye eşlik eder; amaç ağrıyı azaltmak, eklem hareketliliğini korumak ve fonksiyonu sürdürmektir. Temel yaklaşımlar:

Eklem koruyucu egzersizler — hareket açıklığını koruyan, eklemi zorlamayan çalışmalar.
Kas güçlendirme — eklemi destekleyen kasları koruyan hafif ve kontrollü programlar.
Manuel terapi — tutukluğu azaltan nazik yumuşak doku ve mobilizasyon teknikleri.
Fizik tedavi ajanları — ağrı ve tutukluğu azaltmak için sıcak-soğuk uygulamalar.

Biz Ne Yapıyoruz?

Önce doktorumuz muayene ile eklemlerin güncel durumunu değerlendirir ve fizyoterapi programını hastanın hastalık dönemine göre planlar. Hastalığın alevlenme (aktif) dönemlerinde yaklaşımımızı daha koruyucu ve nazik tutarız.

Uzman fizyoterapistlerimiz gergin ve tutuk dokuları klinik masaj ve nazik mobilizasyon teknikleriyle gevşetir. Uygun vakalarda gergin tetik noktalara doktorumuz tarafından kuru iğne uygulanabilir. Ağrı ve tutukluk azaldıkça, eklemi koruyacak şekilde tamamen kişiye özel egzersizlerle hareketliliği ve gücü korumayı hedefleriz.

Gerektiğinde destek amaçlı kinezyolojik bantlama uygularız. İlkemiz her zaman aynıdır: hastalık yoktur, hasta vardır. Bu nedenle programı kişinin şikâyetine ve o günkü durumuna göre şekillendirir, danışanımızı süreç boyunca yalnız bırakmayız.

Romatoid Artrit Fizyoterapisi