Tanım
Multipl Skleroz (MS), merkezi sinir sistemini (beyin ve omurilik) etkileyen kronik bir hastalıktır. Sinir liflerini saran ve iletimi hızlandıran miyelin kılıfının bağışıklık sistemi tarafından hasara uğratılması sonucu, sinir iletimi yavaşlar veya bozulur. Bu durum kişiden kişiye çok farklı belirtilere yol açabilir.
MS ataklarla seyredebilen, dönemsel alevlenme ve iyileşmelerle ilerleyen bir hastalıktır. Rehabilitasyonun amacı hastalığı ortadan kaldırmak değil; belirtileri yönetmek, fonksiyonu korumak ve yaşam kalitesini mümkün olduğunca yüksek tutmaktır.
Etkilenen Fonksiyonlar
- Yorgunluk — MS'in en sık ve en zorlayıcı belirtilerinden biridir; günlük aktiviteleri belirgin şekilde etkiler.
- Denge ve koordinasyon bozukluğu — ayakta durma ve yürümede dengesizlik, düşme riski.
- Kas güçsüzlüğü ve spastisite — kaslarda güçsüzlük veya istem dışı sertlik.
- Yürüme güçlüğü — adım atmada, uzun mesafe yürümede zorlanma.
- Duyu bozuklukları — uyuşma, karıncalanma, his değişiklikleri.
- İnce motor ve el becerilerinde azalma.
Rehabilitasyon Yaklaşımı
MS rehabilitasyonu bütüncül ve kişiye özel olmalıdır. Program planlanırken kişinin içinde bulunduğu dönem, yorgunluk düzeyi ve aşırı ısınmaya karşı hassasiyeti dikkate alınır. Dozu iyi ayarlanmış, aşırı yormayan egzersizlerle denge, kuvvet ve dayanıklılığın korunması; nörofizyolojik yaklaşımlarla doğru hareket paternlerinin desteklenmesi hedeflenir. Düzenli ve ölçülü egzersizin birçok vakada yorgunluğu azaltıp fonksiyonu koruduğu gösterilmiştir.
Biz Ne Yapıyoruz?
Öncelikle doktorumuz kişinin nörolojik durumunu, kas gücünü, dengesini, yürümesini ve yorgunluk düzeyini detaylı olarak değerlendiriyor ve hastalığın dönemine uygun bir tedavi hedefi belirliyor. Bizim için asıl önemli olan tanı değil, karşımızdaki kişidir; çünkü hastalık yoktur, hasta vardır.
Alanında uzman fizyoterapistlerimiz tamamen kişiye özel bir program hazırlıyor. Nörofizyolojik yaklaşımların (Bobath vb.) ilkeleriyle denge, postür kontrolü ve doğru hareket paternleri üzerinde çalışıyoruz. Spastik kaslarda gevşeme için germe ve mobilizasyon tekniklerinden yararlanıyoruz.
Egzersizlerimizi kişinin yorgunluk düzeyine göre dozluyor; aşırı yormadan, üç boyutlu ve fonksiyonel çalışmalarla kuvvet, denge ve dayanıklılığı desteklemeyi amaçlıyoruz. Amacımız düşme riskini azaltmak, yürüme fonksiyonunu ve günlük yaşam bağımsızlığını korumaktır.
Süreci evde de sürdürebilmeniz için kişiye özel bir ev programı düzenliyor, enerji korunumu ve doğru dinlenme konusunda bilgilendiriyoruz. Düzenli takip ve kontrollerle programı hastalığın seyrine göre yeniden şekillendiriyor, bütüncül ve sabırlı bir yaklaşımla yaşam kalitenizi desteklemeyi amaçlıyoruz.