Donuk Omuz (Frozen Shoulder) Tedavisi

Tanım

Donuk omuz ağrılı bir omuz rahatsızlığıdır. Bu rahatsızlıkta omuzun aktif ve pasif hareketlerinde belirgin derecede azalma görülmektedir. Ağrılı bir rahatsızlık olan donuk omuz üç aydan fazla sürmektedir.

Donuk omuz genellikle rotator aralığının, kapsülün ve bağların fibrotik, inflamatuar kontraktürü olarak tanımlanır.

Nedenleri

Omuz ekleminizi oluşturan kemikler, bağlar ve tendonlar bir bağ dokusu kapsülü içinde bulunur. Donmuş omuz, bu kapsülün kalınlaşıp omuz eklemi etrafında sıkışmasıyla hareketini kısıtladığında oluşur.

Neden ortaya çıktığı belli olmayan bu rahatsızlık diabetus mellitus, troid hastalığı, adrenal hastalıklar, kardiopulmoner hastalıklar gibi rahatsızlıklarla ilişkisi vardır. Bu rahatsızlıklardan birine sahip olup donuk omuz rahatsızlığı olan kişiler birincil donuk omuz kategorisindedir.

İkincil donuk omuz ise travmatik kazalar sonucu (kırık,çıkık yumuşak doku yaralanması vs.) ortaya çıkan donuk omuz veya osteoartrit, rotator manşet tendinopatisi, tendinit gibi omuz rahatsızlıkları ile ortaya çıkması durumudur. Daha çok 40-65 yaş arasında görülen donuk omuzun kadınlarda görülme olasılığı erkeklere göre daha fazladır.

Bu hastalık iyi huylu bir hastalıktır yani kendiliğinden geçebilir ancak yapılan bir çalışmada, hastalığın başlangıcından ortalama 7 yıl sonra hastaların %50'si hala omuz ağrısı veya sertliği yaşıyordu, ancak sadece %11'i fonksiyonel kısıtlılık bildirmişti.

Bu uzun süreli ağrı ve sakatlık, hastaları rutin yaşamlarından (kişisel hijyen, giyim ve saçlarını fırçalamada zorluklar), mesleki ve eğlence aktivitelerinden mahrum bırakmaktadır. Donmuş omuz ile birlikte görülen diğer bir yaygın durum, çoğunlukla omuz hareket kaybını telafi etmek için servikal kasların aşırı kullanımından kaynaklanan boyun ağrısıdır.

Kendi yaşamlarına hızlı bir şekilde dönebilmeleri için kişiye özel uygun tedavi belirlenmeli ve uygulanmalıdır.

Donuk omuz 3 evrede incelenebilir.

Birinci evre (ağrılı faz), ağrının şiddetli olduğu ve omuz hareketlerinde kısıtlılığın yavaş yavaş başladığı yaklaşık 0-3 ay süren evredir.

İkinci evrede (adeziv faz), ağrı azalır, fakat eklem hareket kısıtlılığı giderek artar ve 3-9 ay sürer;

Üçüncü evrede (rezolusyon fazı), ağrı azalır, eklem hareketleri yavaş ve dereceli bir şekilde düzelmeye başlar, 9-15 ay sürer .

Birinci evredeki hastalar genellikle ani başlayan tek taraflı ön omuz ağrısı ile kliniğe başvururlar. Tipik semptomlar, önce dış rotasyonu ve daha sonra omzun abdüksiyonunu etkileyen pasif ve aktif hareket kısıtlamasını içerir.

Tanı ve Teşhis

Donuk omuzu teşhis etmek için, kürek kemiğine boynun arkasından ve arkadan dokunmak gibi kombine hareket testleri de dahil olmak üzere iki fizik muayene yaygın olarak kullanılır.

Teşhis tıbbi öykü, fizik muayene ve görüntüleme modaliteleri ile yapılır.

Tedavi

Tedavinin amacı ağrı kontrolünü sağlamak, inflamasyonun azaltılmasını sağlamak ve hasta eğitimi üzerine odaklanmalıdır. Adeziv kapsülit için ilk tedavi seçenekleri arasında asetaminofen veya NSAID yer alabilir. Fizik tedavi ağrı kontrolü ve normal omuz hareketliliğinin tekrar kazanılması için önemlidir. Fizik tedavide yumuşak doku mobilizasyonuna ve hafif gerdirmeye dayalı manuel terapi uygulanır. Bunlar dışında tedavide terapötik egzersize odaklanılmalıdır. Ayrıca ultrasound, kriyoterap veya TENS uygulaması gibi elektroterapi uygulamalarıda kullanılabilir. İlerlemiş donuk omuz rahatsızlığında fizik tedavi etkili olmaz ise anestezi altında manipülasyon gibi daha agresif tedaviler, ve artroskopik kapsüler gevşetme yapılabilir.