Tanım

Diz kireçlenmesi, tıptaki adıyla gonartroz; diz eklemindeki kemik yüzeylerini kaplayan kıkırdağın zamanla aşınması ve incelmesiyle ortaya çıkan dejeneratif bir eklem hastalığıdır. Kıkırdak, eklemde kemiklerin birbirine sürtünmeden kaymasını sağlayan kaygan bir yastık görevi görür.

Bu kıkırdak aşındıkça kemik yüzeyleri birbirine daha çok temas eder; bu da ağrıya, tutukluğa ve zamanla hareket kısıtlılığına yol açar. Gonartroz ilerleyici bir durum olsa da doğru bir tedavi ile şikâyetler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir ve eklemin ömrü uzatılabilir. Biz cerrahiyi son çare olarak görür, önce konservatif yöntemleri titizlikle uygularız.

Nedenleri

Diz kireçlenmesine zemin hazırlayan başlıca faktörler:

Yaş — yaş ilerledikçe kıkırdağın doğal olarak yıpranması.
Fazla kilo — vücut ağırlığının diz eklemine bindirdiği ekstra yük.
Aşırı ve zorlayıcı kullanım — dizi çok zorlayan meslek veya sporlar.
Geçirilmiş yaralanmalar — eski menisküs, bağ veya kırık yaralanmaları.
Kas zayıflığı — özellikle uyluk ön grubu kaslarının zayıf olması ve dizi yeterince desteklememesi.
Diz ekseni bozuklukları — çarpık bacak gibi yapısal dizilim sorunları.

Belirtileri

Diz kireçlenmesinin sık görülen belirtileri:

Harekete başlarken ve yük verirken artan diz ağrısı
Özellikle sabahları veya uzun süre oturduktan sonra hissedilen tutukluk
Merdiven inip çıkarken ve çömelirken belirginleşen ağrı
Diz hareketleri sırasında duyulan ses, sürtünme ve takılma hissi
Dizde zaman zaman ortaya çıkan şişlik
Hareket açıklığında azalma ve uyluk kaslarında güçsüzlük

Tanı ve Teşhis

Doktorumuz öncelikle ayrıntılı bir öykü alır ve detaylı fiziksel muayene yapar; dizin hareket açıklığı, hassasiyet, şişlik, ses ve kas gücü değerlendirilir. Ağrının gerçekten dizden mi yoksa kalça ya da belden yansıyan bir şikâyet mi olduğu ayırt edilir.

Röntgen eklem aralığındaki daralmayı ve kemik değişikliklerini gösterir; gerektiğinde MR kıkırdak ve yumuşak dokular hakkında bilgi verir. Ancak biz her zaman şunu vurgularız: tek başına görüntüleme yeterli değildir; esas olan fiziksel muayenedir. Görüntüdeki kireçlenme derecesi ile hastanın ağrısı her zaman örtüşmez; bu yüzden tedaviyi görüntüye değil, kişinin şikâyetine göre planlarız.

Tedavi

Diz kireçlenmesinde önceliğimiz cerrahi olmayan yöntemlerdir; birçok vakada bu yöntemlerle şikâyetler belirgin şekilde azaltılabilir. Temel yaklaşımlar:

Kas güçlendirme — özellikle uyluk ön grubu kaslarını güçlendirerek dize destek sağlama.
Hareket açıklığı egzersizleri — eklem tutukluğunu azaltan germe çalışmaları.
Manuel terapi — eklem mobilizasyonu ve yumuşak doku teknikleri.
Fizik tedavi ajanları — ağrı ve şişliği azaltmak için sıcak-soğuk uygulamalar.

Biz Ne Yapıyoruz?

Önce doktorumuz detaylı muayene ile kireçlenmenin derecesini ve şikâyetin kaynağını belirler, kişiye özel tedavi protokolünü çıkarır. Gerekli gördüğünde ağrılı ve gergin tetik noktalara kuru iğne, uygun vakalarda enjeksiyon uygular; uygun durumlarda ozon terapi ile eklemi ve iyileşmeyi destekleriz.

Uzman fizyoterapistlerimiz diz çevresindeki gergin kasları klinik masaj, kupa terapisi ve mobilizasyon teknikleriyle gevşetir. Ağrı ve şişlik varsa dolaşımı destekleyen uygulamalarla bunları azaltmayı amaçlarız. Rahatlama sağlandıktan sonra asıl belirleyici aşamaya, kuvvetlendirmeye geçeriz.

Dizi taşıyan uyluk kaslarını tamamen kişiye özel ve üç boyutlu egzersizlerle güçlendirerek eklem üzerindeki yükü azaltmayı ve kalıcı bir rahatlama sağlamayı hedefleriz. Seansları gerektiğinde kinezyolojik bantlama ile bitiririz ki dize destek tüm güne yayılsın. Sürecin sonunda danışanımızı memnuniyetle uğurlar, uzaktan takip etmeye devam ederiz.

Diz Kireçlenmesi (Gonartroz) Tedavisi