Tanım
Bel kayması (spondilolistezis), bel omurlarından birinin alttaki omur üzerinde öne ya da arkaya doğru kaymasıdır. Bu kayma nedeniyle omurga hizası bozulur; kanal daralabilir ve sinirler baskı altında kalabilir. Sonuçta bele ve bacaklara yayılan şikayetler ortaya çıkar.
Bel kayması farklı derecelerde olabilir. Çoğu vakada kayma hafif ve orta düzeydedir; bu vakaların büyük bölümü cerrahi gerektirmeden, kasların kuvvetlendirilmesi ve omurganın desteklenmesi ile kontrol altına alınabilir.
Nedenleri
- Yapısal (doğuştan) zayıflık — omurgadaki bağlantı bölgelerinin doğuştan zayıf olması.
- Yaşa bağlı yıpranma — disk ve eklemlerdeki dejenerasyon kaymaya zemin hazırlar.
- Stres kırıkları — özellikle sporcularda tekrarlayan zorlanmalar sonucu oluşan mikro kırıklar.
- Ağır ve tekrarlayan zorlanma — sürekli yük kaldırma ve bel bölgesini zorlayan hareketler.
- Bel ve gövde kaslarının zayıflığı — omurga desteğinin azalması kaymayı belirginleştirir.
- Travma — kaza ve düşmeler sonucu oluşabilir.
Belirtileri
- Bel ağrısı ve tutukluk
- Uzun süre ayakta durma ve yürüme ile artan şikayet
- Kalça ve bacaklara yayılan ağrı, uyuşma ve karıncalanma
- Bel bölgesinde gerginlik ve kas spazmı
- Öne eğilme ve geriye yaslanmada zorlanma
- İlerleyen vakalarda bacaklarda güçsüzlük
Tanı ve Teşhis
Bel kaymasının tanısında fiziksel muayene esastır. Hekimimiz hastanın öyküsünü alır; duruşu, kas gücünü, refleksleri ve hareket kısıtlılığını değerlendirir. Kaymanın varlığı ve derecesi en net şekilde yandan çekilen Röntgen ile ortaya konur; sinir baskısı ve yumuşak dokular için MR kullanılır.
Görüntülemede saptanan kayma her zaman şikayetlerin tek nedeni olmayabilir. Bu nedenle görüntüleme bulgularını daima fiziksel muayene ile birlikte değerlendirir, tedaviyi bu bütünlük içinde planlarız.
Tedavi
Bel kayması vakalarının büyük çoğunluğu, özellikle hafif ve orta dereceli olanlar, cerrahi gerekmeden konservatif yöntemlerle kontrol altına alınabilir. Cerrahiyi yalnızca ilerlemiş ve nörolojik kaybın belirgin olduğu vakalarda son çare olarak görürüz. Başlıca yöntemler şunlardır:
- Fizik tedavi — ağrıyı azaltan ajanlar ve uygun egzersizler.
- Manuel terapi ve mobilizasyon — gergin kasların gevşetilmesi.
- Kuru iğne ve gerekli enjeksiyonlar — ağrılı bölgelerin rahatlatılması.
- Kişiye özel kuvvetlendirme — omurgaya doğal korse desteği sağlayan gövde egzersizleri.
Biz Ne Yapıyoruz?
Bel kayması ile gelen danışanımızı öncelikle doktorumuz detaylı bir muayeneden geçirir, kaymanın derecesini ve nörolojik durumu değerlendirir, tedavi protokolünü çıkarır. Cerrahiyi son çare olarak gördüğümüz için önce bütüncül ve kişiye özel konservatif yaklaşımı uygularız.
İhtiyaç duyulan vakalarda doktorumuz gergin ve ağrılı tetik noktalara kuru iğne uygular; uygun gördüğü durumlarda enjeksiyon yapar. Ardından danışanımızı uzman fizyoterapistlerimize yönlendiririz.
Fizyoterapistlerimiz mobilizasyon, kupa terapisi, klinik masaj ve grastrom ile gergin bel kaslarını gevşetir. Bel kayması vakalarında uygulamalarımızı büyük bir titizlikle seçer; kaymanın derecesine uygun, güvenli teknikleri tercih ederiz. Rahatlama sağlandıktan sonra esas hedefimiz bel ve gövde kaslarını kuvvetlendirmektir; çünkü kayan omurgayı yerinde tutacak en doğal destek, güçlü bir kas korsesidir.
Bu amaçla tamamen kişiye özel, üç boyutlu egzersiz programları uygularız. İnsan vücudu üç boyutludur; standart değil kişiye özel egzersizi esas alırız. Seansları kinezyolojik bantlama ile destekleriz ki tedavinin etkisi tüm güne yayılsın. Süreç sonunda danışanımızı memnuniyetle uğurlar, uzaktan takibe devam ederiz. İlkemiz nettir: hastalık yoktur, hasta vardır.